مرد تنها

آهنگساز: علی سورنا / شهاب عسگری

خواننده: علی سورنا

                         معرفی و نقد: نصیر مشکوری

نصیر مشکوری: چند ماهیست که آلبوم "مرد تنها" اثری از "علی سورنا" در ایران بطور زیرزمینی و در شبکه های اینترنتی منتشر شده. گرفتاری های زندگی فرصتی برای معرفی و نقدی درخور این اثر را در زمان انتشار برایم نگذاشت ولی تصمیم گرفتم در نقدی کوتاه و خلاصه این هنرمند جوان و موسیقی اش را از پشت لایه های متعدد جنبش موسیقی هیپ هاپ ایران بیرون بکشم و توجه شما را به آن بیشتر جلب کنم. بویژه در روزهائی که موسیقی رپ در فرم های متنوع، چه از نوع سیاسیگو و چه از نوع بی تفاوتش توجه همگان و رسانه ها را بخود جلب کرده است و موسیقی هیپ هاپ ایران را تحت الشعاع خود قرار داده و به حاشیه ها کشیده است.

آلبوم "مرد تنها" مجموعه ای اجتماعی و حقیقتاً معترض است بی آنکه از چهاردیواری زندگی شخصی سورنا خارج شود و شکلی فرمالیستی و ساختگی بخود بگیرد. این اعتراض در آلبوم "مرد تنها" در فرم یک "درد تاریخی" و در فضای موسیقائی غم انگیز اما پُرانرژی و عصیانی خودنمائی می کند. این درد، مثل درد پنهان در موسیقی "بلوز" برده های آفریقائی/ آمریکائی می ماند. این درد، دردی شاعرانه و سانتی مانتال نیست. دردی که سورنا در رپآهنگ های خود با بیانی تندخو، لحنی واقعی و حسی ملموس روایت می کند عمیق تر از شعارهای مردم پسند سیاسی و یا روضه خوانی های سوزناک عامه پسند است. این درد، درد زندگیست و این زندگی همان هیپ هاپ است و هیپ هاپ بیانگر زندگی بحاشیه کشیده شدۀ نسل جوان دگرخواه امروز است. این درد هستۀ اصلی آلبوم "مرد تنها" می باشد.

رپ آهنگ های سورنا از قلب انسان او زبانه می زنند و در نگاه منتقد او به جامعه اش ذوب می شوند و از زبانش بیرون می ریزند. رپآهنگ هائی که با ابراز روحیه زخمی و روایت جریان تلخ زندگی غیرمتعارف یک انسان بدرد آمده، هستی اجتماعی سورنا را بچالش می کشند. سورنا در این آلبوم زندگی خود را در تاریکی مطلق بیان می کند و عاصی وار و دریده به زمانۀ خود می شورد. رپآهنگ "هفت خط" یکی ازنمونه های درخشان این آلبوم می باشد که باردار چنین رویکردیست.

قطعات این آلبوم که عمدتاً ساخته و تنظیم سورنا و شهاب عسگری هستند ساختاری ساده و در مجموع پاپ دارند و فضائی تاریک و غمگنانه ای را تداعی می کنند. قطعات این مجموعه بیشتر –آهنگسازی- شده اند و کمتر در شکل ضربآهنگ های چرخشی و چیدمانی (سمپلینگ) در سبک هیپ هاپ طراحی و تهیه شده اند. این رویکرد لزوماً باعث ضعف آثار نشده اما با اینکه آهنگ ها زیبا و همآهنگ با رپ نوشته ها ساخته شده اند اما در کمال زیبائی از مفهوم کلی فرهنگ موسیقائی هیپ هاپ دور شده و شکلی ساده و مردم پسند دارند.

با این حال در رپآهنگ "تقصیر" شاهد حرکت آوائی متفاوت تری هستیم. در این قطعه ساختار آهنگ در شکل ضربآهنگی چرخشی که بنظر می آید چیدمانی از تکه های پیش ساختۀ آهنگی خاص باشد تهیه شده است. در آهنگ های "مستی" و "خاک سرخ" موسیقی ساختار ملودیک و ریتمیکی ندارد و تنها سازندۀ فضائی ابهام آمیز است که زمینه ساز حس اضطراب و غم پریشی در فلو و محتوای رپآهنگ های سورنا می باشد.

درواقع این مجموعه را می توان کلام محور دانست چرا که در ساختار آهنگ ها حرکت خلاقانۀ موسیقائی که نقش و هویت خاصی به آهنگ ها بدهد انجام نشده و آهنگ ها فقط محیطی گوشنواز و جلوه ساز محتوا و حرکت فلوی رپ خوانی های سورنا هستند.

آلبوم "مرد تنها" مجموعه ای ست که به زیبائی تنهائی یک مرد را در خویش بی پایانش، در تاریکی نامحدودِ بودنش روایت می کند. روایت زندگی که در جامعه جوان و قشر دگرخواه ایرانی دردی مشترک است.

امیدوارم این بررسی مختصر باعث جلب توجه بیشتر مخاطبان و رسانه ها به آلبوم "مرد تنها" از علی سورنا بشود.

منبع: وبسایت بشکن