سیمرغ

 
آهنگسازو تنظیم کننده :   حمید متبسم

خواننده: همایون شجریان

ترانه سرا :   حکیم ابوالقاسم فردوسی

نوازندگان:   پاشا هنجنی، پویا سرایی، سینا جهان آبادی، سینا علم، مسلم علی پور، آزاد میرزاپور، پدیده احرارنژاد، پویان بیگلر، سهیل صادقی، علیرضا دریای، بهنوش بهنام نیا، سیاوش برهانی، سحر سخایی، میلاد علی پور، رضا آبایی، شیما شاه محمدی، سمانه باروتی، علی پژوهشگر

انتشارات :   آوای باربد

                          معرفی و نقد: یاسر یگانه    

یاسر یگانه: آلبوم موسیقی سیمرغ یکی از معدود آثاری است که برای قالب شعری مثنوی نوشته شده و با این که موسیقی ایرانی ارتباط قدرتمندی با شعر دارد اما جای خالی اثر گرانقدری چون شاهنامه فردوسی در موسیقی ایرانی همواره نمایان است.

سام نریمان، پهلوان پهلوانان ایران زمین نمی‌تواند از زادن پسرش زال سرخوش باشد. زیرا زال سپید موی است و سام نمی‌خواهد طعنه بدخواهان را بشنود، بنابراین زال را در دامنه البرز رها می‌کند.دامنه البرز محل زیستن سیمرغ است. سیمرغ زال را پیدا کرده و از او مانند فرزندش نگهداری می‌کند. آوازه‌ی زال که اکنون جوانی برومند است در جهان می‌پیچد. سام شرمگین از کرده خود به دنبال پسرش می‌رود و فرزند سپیدموی را که جوانمردانه پدر را بخشیده به خانه باز می‌گرداند. دیری نمی‌گذرد که زال راهی کابلستان می‌شود، جایی که عشق رودابه در انتظار اوست.

این خلاصه‌ داستان نریمان و زال و سیمرغ بود که حمید متبسم قطعاتی را برای این داستان از شاهنامه ابوالقاسم فردوسی آهنگسازی کرده و همایون شجریان نیز آواز آن را خوانده است. چندی پیش آلبوم تصویری اجرای کنسرت "سیمرغ" با همراهی ارکستر "سیمرغ" از سوی انتشارات آوای باربد روانه بازار موسیقی شد. این آلبوم تصویری مربوط به اجرای کنسرت "سیمرغ" در سال گذشته و در تالار وحدت است که در میان کنسرت‌های سال 1390 اجرایی موفق محسوب می‌شود. اثر سیمرغ در پرده‌های چهارگاه، اصفهان، ماهور و نوا آهنگسازی و اجرا شده است.

آلبوم سیمرغ یکی از معدود آثاری است که برای قالب شعری مثنوی نوشته شده است. با اینکه موسیقی ایرانی ارتباط قدرتمندی با شعر دارد و در همه جای موسیقی ایرانی می‌توان حضور پر رنگ شعر را به وضوح دید اما قالب مثنوی در موسیقی ایرانی چندان کاربردی نداشته است. واقعیت این است که بهترین قالب شعری برای موسیقی ایرانی غزل بوده، و مثنوی تا کنون جایگاه مهمی‌در آثار موسیقی ایرانی نداشته است. البته آثاری هر چند اندک بر روی برخی از اشعار مولانا ساخته و اجرا شده است اما جای خالی اثر گرانقدری چون شاهنامه فردوسی در موسیقی ایرانی همواره نمایان است.

آهنگسازانی چون لوریس چکناواریان برای برخی از داستان‌های شاهنامه اپراهایی نوشته اند که البته در قالب موسیقی کلاسیک غرب جای می‌گیرند و در زمینه موسیقی ایرانی هنوز فعالیتی درخور مقام و شخصیت شاهنامه و فردوسی صورت نگرفته است. حال اینکه اثر سیمرغ می‌تواند آغازگر حرکتی در موسیقی ایرانی باشد تا بتوان از جذابیت‌ها و عظمت شاهنامه کمال بهره را برد.

پیش از ساخته شدن اثر "سیمرغ" شهرام ناظری به سراغ اشعار فردوسی رفته بود و در یکی از کنسرت‌های گروه دوستی قطعاتی را با شعرهای فردوسی اجرا کرد اما این حرکت وی به استواری اثر سیمرغ نبود. در اثر سیمرغ آهنگساز خلاقی چون حمید متبسم در کنار همایون شجریان قرار گرفته تا اشعار حکیم ابوالقاسم فردوسی را با موسیقی ایرانی و با ارکستری بزرگ روایت کنند.

گروه سیمرغ کنسرت‌هایی نیز در کشورهای دیگر برگزار کرد و در اجرایی که در تالار وحدت تهران داشتند تصویربرداری از کنسرت را انجام دادند. حاصل این کنسرت به صورت تصویری در تابستان سال جاری با کیفیتی مناسب روانه بازار موسیقی شده است. به هر روی انتشار چنین آثاری می‌تواند زمینه ساز پرداختن بیشتر به فرهنگ ایرانی و شاهنامه فردوسی باشد و تا حدودی جای خالی شاهنامه را در موسیقی ایرانی پر کند.

منبع: هنر آنلاین