Saltash Bells

آهنگساز: جان شورمن

Record Lable: ECM

                       معرفی و نقد: امیر بهاری

امیر بهاری: جان شورمن (John Surman) موسیقیدان 67 ساله انگلیسی سه هفته پیش تازه ترین اثر خود را تحت لیبل ECM ارائه کرد، تجربه تازه ای که با اثار متقدم این هنرمند موسیقی جاز مدرن کمی متفاوت بود؛ «Saltash Bells» آلبوم موسیقی جَز (Jazz) با مایه های فلکلور است. موسیقی می نی مالی که بر خلاف تجربه های عاصی شورمن آرام است و  از موسیقی فلکلور بریتانیا تم های مطبوعی را وام گرفته .

شورمن این آلبوم را به تنهایی کار کرده کرده و در آن خود به نوازندگی سازهای ساکسیفون( تنور، سوپرانو و باریتون) ، کلارینت( آلتو، باس و کنترباس) ،هارمونیکاو سیتی سایزر پرداخته است.  و تمام این سازها را  به ضرورت فرمی این آلوم در کمال خود نواخته است. شورمن در واقع با اشرافی که با سازهای بادی دارد توانسته آنچه اثرش نیاز دارد را به خوبی اجر ا کند.

 این آلبوم  یکی از نقاط عطف کارهای شورمن در به وجود آوردن فضایی سرخوش و فولکلور است.. یک لحن سرخوش وکودکانه و در عین حال آرام، پدیده ای  که در کمتر نوازنده  ساز بادی در موسیقی جَز دیده می شود. به نوشته گاردین این اثر برگرفته از خاطرات کودکی و نوجوانی او در  وست کانتری ساید لندن است. در واقع خروج مسافران از موطن جان شورمن با مراسم خاصی صورت می گرفته که آوای خاصی از ناقوس کلسیا برای آنها نواخته می شده و از آنجا که خود او هم از این مکان مهاجرت کرده با ذهنیتی رومانتیک و نوستالژیک این آلبوم را برای ادای دین به آن زمان ساخته اشت. این مسئله در قطعات آلبوم نمود خاصی دارد به خصوص در ترک 6 (Aelfwin) و یا ترک 2 (شیشه گل ها) و ...

نکته جالب در این اثر احساسی و تا حدود بسیار زیادی شخصی، فرم و ساختاری است که شورن در امتداد اثار می نی مالش خلق کرده. در واقع او نگاه نوستالژیک خود را با موسیقی مدرن و آوانگاردی  که تا پیش از این از او سراغ داشتیم در هم آمیخته و محصول جالب توجهی را خلق کرده. چون اغلب آثار این چنینی چندان حال و هوای عاطفی ندارند و بیشتر موسیقی ی هستند که برای خواص معنا پیدا می کنند. ولی «Saltash Bells» از این مرز فراتر رفته است و ظاهری  ساده و تاثیر گذار دارد. البته به مرور که به انتهای کار نزدیک می شویم رویکرد رادیکال شورمن دوباره سر و کله اش پیدا می شود. به خصوص در قطعه شماره 10 که نام آلبوم را هم بر خود دارد سفری که سرخوش و مست، از فضاهای موسیقی فولکلور بریتانیا آغاز می شود و در یک مارتن 12 دقیقه ای به شهری پر آشوب می رسد.

جان شورمن جَز نواز (jazzman) بزرگ انگلیسی  در آگوست سال 1944 در انگلیس به دنیا آمد و در سال 1968 توانست اولین اثر خود را منتشر کند. در سال 1979 و از هشتمین آلبومش به کمپانی ECM پیوست و از آن روز تا کنون 18 آلبوم را با این کمپانی برجسته و خوش نام موسیقی منتشر کرد. (کیهان کلهر هم افتخار انتشار یک اثر با این کمپانی را دارد). او جدای از کارهای سلوی خود با هنرمندان بزرگی همچون ترژه رپدال، جان مک لافلین، جان پاتر ،انور براهم ، دیو هالند، میروسلاو میتوس و ... همکاری داشته است. این آلبوم بیست و هفتمین اثر شخصی اوست که 3 هفته پیش منتشر شد.

منبع : روزنامه اعتماد