زهی ها

آهنگساز و رهبر ارکستر: هوشیار خیام

تکنوازان مجموعه: آرام تالالیان: ویلنسل، لوسین آقابابیان: ویلن و جولیتا واردانیان: پیانو

ناشر: هرمس

مدت: 65:45

                                 معرفی و نقد: مهدی رفعتی

مهدی رفعتی: موسیقی هنر بیان احساسات به وسیله صداهاست. بنابراین احساس جزو اركان بسیار مهم در هنر موسیقی است.مدتی است كه تعدادی از اهالی تحصیل كرده موسیقی، دم از خلق آثاری بدون درنظر گرفتن مخاطب می زنند و بار تمامی آثار گذشتگان و زیر سوال بردنتوجه مخاطبان به آن آثار، آن موسیقی ها را رد كرده و پدیدآورندگان آن را مطرب یا به اصطلاح خودشان خال تور می نامند.

برخی از آنها پا را از این فراتر گذاشته و به شخصیت های تاریخ موسیقی كلاسیك چون شوپن هم این وا‍‍ژه ها را نسبت می دهند و خود را نوگرا در موسیقی عنوان می كنند. به عقیده آنان افرادی كه از آثار آنها لذت نمی برند مشكل خودشان است باید لذت ببرند.

هوشیار خیام از چهره های تحصیل كرده و مطرح در عرصه موسیقی آكادمیك است. آلبوم «زهی ها» را به بازار موسیقی عرضه كرده و زمانی كه این اثر برای نقد و آنالیز به اینجانب سپرده شد، ابتدا به طراحی روی جلد دقت كردم كه تصویر یك طناب ضخیم جلب توجه می كرد كه این می تواند بدان معنا باشد كه مخاطب با اثری دارای تار و پود مستحكم مواجه است. چندین بار با دقت آلبوم را شنیدم . انصافا تمامی فاكتورهای یك اثر آكادمیك حرفه ای در آن رعایت شده بود و كارها تار و پود محكم و در هم تنیده ای داشت. برای این كه در نقدش دچار سلیقه شخصی نشوم، جامعه آماری متشكل از 30 نفر شامل 12 نفر در حیطه موسیقی ایرانی ، 12 نفر در حیطه موسیقی كلاسیك و 6 نفر مخاطب آزاد و دوستدار موسیقی انتخاب كردم. با هر سه گروه كل آلبوم را شنیدیم و نظرها به این صورت بود:

این چه بود؟! سر ما درد گرفت! آیا دارند سازشان را كوك می كنند؟ ما كه چیزی نفهمیدیم! فكر كنم موسیقی فیلم ترسناك است! لطفا خاموشش كنید! بد نبود ولی من چیزی نفهمیدم و بعضی ها هم با شنیدن اولین كار جمع را ترك كردند.

سوال از آقای خیام این است" هدف از تولید این اثر چیست؟ آیا ایرادی دارد كه شما با این سطح علم و دانش قطعاتی ماندگار ومورد پسند عوام بسازید و ژانر تخصصی موسیقی را نیز مانند آلبوم زهی ها برای مخاطبان خاص موسیقی در نظر بگیرید؟

آیا از محبوب شدن بدتان می آید؟ این یك كنایه نیست بلكه سوال در مورد موسیقی ومشتی از همه جا رانده و مانده كه عنوان پیشكسوت را یدك می كشند مطرح است؟

امروزه موسیقی مردم پسند ایرانی در دست بی سوادان و فرصت طلبان است و تعداد زیادی از مردم از این موسیقی در حال فاصله گرفتن هستند. ای كاش تحصیل كردگانی چون شما توجهی هم به مخاطبان عام موسیقی داشته باشند.

به قول شهداد روحانی كه می گوید دو دسته اثر دارد ، یك دسته برای عوام الناس و تعدادی برای فنی ها!

آقای خیام آیا ایرادی دارد با دانش خود در موسیقی سطح سلیقه جامعه را بالا ببرید؟ به هر حال آلبوم زهی ها می تواند جایگاهی برای خود ایجاد كند و بنا بر اصل دموكراسی هر كس می تواند به دنبال علایق خود برود. حالا چند نفر با آثاری چون آلبوم زهی هاارتباط برقرار خواهند كرد، بماند به قضاوت زمان!

با زبان عامیانه وسعی در همه فهم بودن تعدادی از آثار را آنالیز كرده ام. قطعه شماره 2 سوییت پاییزی با بافت خطی یا كنتر توانیك و احتمالا از نظر مولف یك اضطراب شدید.

قطعه شماره 3" موتور حركت قطعه فواصل پنتاتونیك است.

قطعه 4: در این قطعه بیشتر بر روی دیسونانس ها و گلیسندوها برای ایجاد توهم تاریك بوده است و از سازهای زهی در تقویت احساس توهم استفاده های افكتیو شده است.

قطعه شماره 5: تغییر سطح تم اصلی توسط پیانو و آكسون های زهی ، قطعه را پیش می برد. موتور حركت قطعه ریتم تم اصلی است.

قطعه 8: مشابهتی با قطعه 7 دارد با تغییرات كاراكتر زهی ها برای ایجاد حس تعلیق!

قطعه شماره 9: با بافت خطی در فضای آواز دشتی یا مد فریژین كه به صورت پلی تونالیته پیش رفته است.

قطعه شماره 10عجیب سوال برانگیز و كدر بوده و ای كاش نام آن یك پایان خوب بود به جای یك شروع خوب!

چرا كه یك آلبوم بی كلام تابع یك رپرتوار است كه ابتدا و انتهایش از لحاظ معنا و مفهوم و عناوین باید با یكدیگر مرتبط باشند اما بنا بر آن شعری كه می گفت هر كسی از ظن خود شد یار من شاید این قضاوت مورد نظر مولف بوده است.امیدوارم تحصیل كرده های موسیقی به فریاد این فن برسند چرا كه وقتی شیر در میدان نباشد، موش ها پادشاهی می كنند.

 

 منبع :  سایت موسیقی ما