سبوی تشنه

آهنگساز: آرش کامور

خواننده: سالار عقیلی

موسسه فرهنگی و هنری آوای باربد

                              معرفی و نقد: یاسر شیخی یگانه


یاسر شیخی یگانه : "سبوی تشنه" عنوان آلبوم موسیقی ای است که چندی پیش برای گرامیداشت بیست و یکمین سالمرگِ مهدی اخوان ثالث با خوانندگی سالار عقیلی و آهنگسازی آرش کامور از سوی انتشارات آوای باربد تهیه و منتشر شد.

آلبوم سبوی تشنه شامل ۸ قطعه موسیقی است که گروه «سروشان» با سرپرستی آرش کامور آنها را اجرا کرده است. این آلبوم با قطعه «سبوی تشنه» با شعری از مهدی اخوان ثالث و با مطلع «از تهی سرشار، جویبار لحظه ها جاریست» آغاز می شود که آغاز این قطعه با صدای شاعر باعث ایجاد حسی عمیق از همان ابتدای کار شده است و همچون ضربه ای گیرا مخاطب را تا پایان با خود همراه می کند. از آنجا که اخوان، شعر را به گونه ای عمیق، حقیقی و پر از حس خوانده است، همین امر تا حدود زیادی توانسته برقراری ارتباط مخاطب با کل آلبوم را در همان ابتدای اثر تضمین کند.

قطعه دوم این آلبوم «دشت غمگین» نام دارد که در آن آرش کامور به تکنوازی کمانچه پرداخته و بخوبی توانسته است به استادانی همچون علی اکبر شکارچی و اردشیر کامکار که نزد آنها نواختن کمانچه را آموخته ادای دِین کند.

قطعه «اندوه» هم از جمله قطعات این آلبوم است که براساس شعری از مهدی اخوان ثالث اجرا و به پرویز مشکاتیان تقدیم شده است. «اندوه» آهنگی ریتمیک دارد که سالار عقیلی آوازی روی این قطعه می خواند. نکته مهم درباره قطعه «اندوه» این است که چون در برخی قسمت های این قطعه از ریتم های زورخانه ای بهره گرفته شده، شاید بتوان گفت آهنگساز، برای ساخت آن تحت تاثیر آلبوم «دستان» بوده است. آلبومی با آهنگسازی پرویز مشکاتیان که شاید بتوان گفت نخستین آلبومی بود که برای ساختن پیش درآمد چهارگاهش از ریتم های زورخانه ای استفاده شده بود.

نه چراغ چشم گرگی پیر

نه نفس های غریب کاروانی خسته و گمراه

مانده دشت بیکران خلوت و خاموش

زیر بارانی که ساعت هاست می بارد

 

آواره دشت» نام قطعه ای دیگر است که با شعری از علیرضا بدیع به «اشک مادران ایران» تقدیم شده است و در آن نیز اشعار براساس گوشه های آوازی روی آهنگی با ریتم ملایم خوانده می شود.

نکته ای که در بررسی این آلبوم باید مورد توجه قرار گیرد جسارت آهنگساز در مورد استفاده از شعر نو در آن است. انتخابی که در زمینه آهنگسازی دشواری های خاصی برای آهنگساز به وجود می آورد و کمتر آهنگسازی را می توان نام برد که در زمینه آهنگسازی روی شعر نو موفق بوده باشد. با این اوصاف جسارت آرش کامور که آهنگسازی جوان است برای قدم نهادن در عرصه آهنگسازی برای شعر نو، ستودنی است.

قطعه «شیدایی» براساس شعری از مهدی اخوان ثالث قطعه دیگر این آلبوم است؛ قطعه ای که این بار نیز با آوازی با صلابت از سالار عقیلی همراه شده است. عقیلی در تمام قطعات این آلبوم با تسلطی مثال زدنی آواز ها را اجرا کرده است. تسلطی که این خواننده در اجرای پرده های مختلف دارد در میان خوانندگان امروز کمتر مشاهده می شود.

روایت» قطعه ای است که به تکنوازی مهدی رستمی با ساز سه تار اختصاص دارد؛ سازی که برای تک نوازی طراحی شده و در گروه نوازی ها چندان کاربردی ندارد، ولی متاسفانه آهنگسازان کشورمان چندان به این ساز نمی پردازند.

آخرین قطعه آلبوم به نام «شب طوفان» با غزلی از روح الله ابهری اجرا شده است و در این قطعه آهنگساز با استفاده از قالب شعری غزل به مسیر اصلی آهنگسازی ایرانی بازگشته است.

در این آلبوم از نظر انتخاب قالب شعری با تعادلی مناسب روبه رو هستیم که استفاده از شعر نو در کنار غزل این نکته را کاملا گواهی می کند، اما نباید فراموش کرد که همچنان این آلبوم نیز مانند آثار بسیاری خوانندگان و آهنگسازان جوان کشورمان، جای ساز و آواز را در خود خالی می بیند. اجرای ساز و آوازی که آغاز و پایان مشخصی داشته باشد برای آشنایی مخاطبان با دستگاه های موسیقی ایرانی با تمام دشواری هایی که در اجرا برای خواننده و نوازنده ایجاد می کند نکته ای لازم و ضروری به نظر می رسد.

اعضای گروه موسیقی سروشان که قطعات آلبوم سبوی تشنه را نواخته اند، عبارتند از آرش کامور کمانچه و سازهای زهی آرشه ای، حسین قاسم زاده نی، مسعود انتظاری سنتور، زکریا یوسفی دف و دهل، مهران فلاحی تار، بهناز بهنام نیا عود، گلشن دانش تار و تار باس، تورج زادپور تار و رباب، سیاوش کفاشی تار، سپهر حمزه لو تنبک و ضرب زورخانه، علیرضا مهدی زاده کمانچه آلتو، مهدی رستمی سه تار، مرتضی گازرانی نی و کمال شوهانی سنتور.

منبع: پرتال فرهنگی و اجتماعی پرشین پرشیا