صوفی

آواز: محمد معتمدی

کمانچه: سیانه جهان آبادی

دف و دایره: حسین رضایی نیا

دهل: رزا یزدانی

طرح روی جلد: مریم قاسمی

گرافیک: ریحانه مهرابی

مترجم: روزبه افتخاری

صدابرداران: حسن عسگری، حمید عسگری

مسترینگ: ارد انزابی پور

تاریخ ضبط: 1386

تاریخ انتشار: 1388

موسسه فرهنگی هنری ماهور

مدت:52:19

                           معرفی و نقد: کیوان فرزین

کیوان فرزین: مدت هاست که بازار نابسامان موسیقی و عدم توجه و حمایت های لازم از موسیقی هنری و شیوه های اصیل و قدیمی تر آن از سوی سازمان ها و نهادهای ذی ربط که امری لازم و معمول در کشورهای دیگر به شمار می رود در کنار هزاران مشکل دیگر اقتصادی و اجتماعی که شاید همه به طور مستقیم با هنر یا موسیقی در ارتباط نباشند، موسیقی دان مستقل ما را ناگزیر ساخته است تا برای گذاران زندگی و ادامه ی فعالیت خود به تنهایی و بدون هر پشتوانه وارد میدان شود و بسیاری از مسئولیت هایی که بالنفسه در حیطه ی وظایف و تخصص او تعریف نمی شود را نیز به انجام برساند تا بتواند اجرایش را بر روی صحنه برده یا ضبط و منتشر کند. بدیهی است در این میان برخی از اصول ناگزیر از فدا شدن اند و بارزترین آنها در موسیقی ایرانی بی شک کم رنگ شدن و به حاشیه رانده شدن بخش هایی از این هنر چون تکنوازی و یا ساز و آواز است. اولی اگر مجالی یافته بیشتر به مدد اجرای تکنیک های بالا بر ساز بوده و به محتوا و تفکر نوازنده در مراتب بعدی نگریسته شده و در دومی اجراهایی بسیار کوتاه و بیشتر به عنوان یک رابط که گویی حفظ آن مقدار ناچیز هم تنها حکایت از عذاب وجدان آهنگساز یا نوازنده ای دارد که این شیوه را به مصلحت زمان و نه بر اساس اعتقاد و سلیقه ی خویش مثله می کند. خطر بزرگ تر آنجاست که این امر از سوی مخاطبان نه چندان حرفه ای و جدی که در این وانفسای اقتصاد موسیقی مهم ترین نقش را بازی می کنند به تدریج و ناخودآگاه جزو باورها و سلیقه ی موسیقی دانان حوزه ی موسیقی هنری و جدی ما می شود. متاسفانه شرایط نیز این را به جبر بر موسیقی دان و موسیقی ما تحمیل می کند. هزینه های بسیار بالای تولید یا اجرا در عین کیفیت های غیر استاندارد، محدود شدن در آمد به فروش بلیت کنسرت یا سی دی، نبود اسپانسر، عدم دسترسی به بازارهای خارج و ...در چنین مواقعی است که حس می شود بی توجهی ارگان ها و موسسات فرهنگی دولتی و نبود حمایت هایی از این دست- البته اگر بدون انتظارهای بعدی باشد- می تواند در طولانی مدت چه تاثیراتی را ناخواسته بر فرهنگ و موسیقی ما بر جای گذارد. بخش خصوصی به طور اعم و در حیطه ی موسیقی به طور اخص که کلا محلی از اعراب ندارد چرا که عرصه بر ایشان به واسطه ی شرایط و موانع موجود آن چنان تنگ است که انتظاری نمی توان از ایشان داشت ولی باز جای بسی خوشوقتی است که باز هم کارهایی به همت بخش خصوصی انجام می گیرد، هنرمندان و موسساتی که نه تنها دندان طمع از حمایت های دولتی کشیده اند بلکه بعضا بدون چشمداشتی وظایف او را نیز انجام می دهند.

آلبوم «صوفی» که چندی پیش از سوی موسسه ی ماهور به بازار موسیقی روانه شد را می توان در زمره ی کارهایی دانست که هم از جانب هنرمندان جوان پدید آورنده ی اثر و هم ناشر کار قابل تامل است. جرات وارد شدن در کاری که مخاطبان خاص خود را دارد و درنتیجه به احتمال زیاد برای ناشر و هنرمندان بازدهی جز اعتبار هنری بیش از پیش نزد اصحاب هنر و موسیقی در پی نخواهد داشت، در زمانی که اکثر موسیقی دانان و ناشرین به کارهای گروهی بزرگ و پر زرق و برق با تصنیف ها و قطعات ضربی مخاطب پسند روی آورده اند به خودی خود کاری قابل ستایش است. البته در کنار این جرات و جسارت نباید ارزش هنری کار را نیز نادیده گرفت چرا که تمامی هنرمندان حاضر دراین آلبوم در عین جوانی از نخبگان و چهره های شناخته شده و فعال موسیقی امروز کشورمان به ویژه در جامعه ی هنری محسوب می شوند و به راحتی می توان پیش بینی کرد که با توجه به راه درازی که این هنرمندان در پیش رو دارند در آینده نیز آثاری درخشان و تاثیرگذار در حوزه ی موسیقی ایران را از ایشان شاهد باشیم. در این میان « محمد معتمدی» به عنوان خواننده با به دوش کشیدن بار اصلی نقش مهمی را در ارایه ی خوب موسیقی بازی می کند و توانسته به خوبی از عهده برآید، درست و کوک خواندن، استفاده ی صحیح از وسعت صدا، شناخت ریتم و توجه توامان  به شعر و موسیقی در کنار رنگ صدا و شیوه ی خواندن او که با جریان معمول آوازخوانی امروز متفاوت است کاری در خور توجه را در مقابل شنونده قرار می دهد. همنوازی هوشمندانه ی «سینا جهان آبادی» که با سونوریته و تکنیک خوب نوازندگی بدون اتکا به سرعت های سرسام آور و خودنمایی های غیر لازم که بسیار معمول است در کنار سازهای کوبه ای که آنها نیز به جا و بسیار منطقی از سازهای خود بهره جسته اند نشان از شناخت و درک ایشان از کلیت اثر دارد، با مختصات خاص آلبوم که بر بداهه و حال موسیقی تاکید می کند. هرچند با گوش فرادادن به آلبوم و تمهیدات انجام گرفته از جمله همنوازی ها، اورتورها و... همچنین با مراجعه به دفترچه ی سی دی که کار قبلا در فستیوال صوفی پاکستان- که ظاهرا نام آلبوم نیز به همین مناسبت انتخاب شده- اجرا و سپس در استودیو ضبط شده، اطلاق عنوان بداهه و تاکید بر آنچه در دفترچه ی اثر و نیز در فهرست قطعات چندان منطقی به نظر نمی رسد و شاید بتوان برای آن (تصانیف و ضربی خوانی ها) عنوان «کارعمل» را به کار برد اما شکل کار کاملا وابستگی اولیه ی این کار را بر بداهه نشان می دهد اما بداهه ای که در تمرینات، همنشینی ها و اجرا پالایش و تدوین شده است. کاش امکاناتی بود تا چنین آثاری بتواند در اجرای زنده ی خود و با حضور مخاطب ضبط و منتشر شود و نه در فضای سرد و خالی یک استودیو، چرا که حضور مخاطب و ارتباط دوطرفه ی هنرمند و شنونده می تواند در اجرا و به ویژه در همان نکته ی اشاره و تاکید شده در دفترچه ی سی دی یعنی حال لحظه های جاری بسیار موثر واقع شود.

منبع: فرهنگ و آهنگ 30